Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan nhận định việc mở lại eo biển Hormuz là khả thi, song điều cốt lõi là mô hình quản lý sau chiến tranh để bảo đảm tự do hàng hải. Trong trao đổi với Hãng thông tấn Anadolu (Anadolu Agency) ngày 13/4/2026, ông nhấn mạnh các nước trong khu vực muốn trật tự quản lý trở lại như trước xung đột và mô tả thế đối đầu khi Iran kiểm soát một phía còn Mỹ tìm cách đối trọng ở phía bên kia.

Về khả năng triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình vũ trang quốc tế, ông Fidan cho biết chưa có thảo luận nghiêm túc với Ankara và nhiều nước không sẵn sàng. Thổ Nhĩ Kỳ chọn cách tiếp cận hòa bình, ưu tiên đối thoại với Iran và các biện pháp thuyết phục, vì can thiệp vũ trang khi chiến tranh còn tiếp diễn sẽ rất khó khăn.

Ngày 12/4, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo áp dụng phong tỏa hàng hải với mọi tàu ra vào các cảng và khu vực ven biển của Iran từ 10h sáng 13/4 theo giờ miền Đông, nhưng không cản trở quyền tự do đi qua eo biển nếu không đến/đi từ cảng Iran. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Hải quân sẽ lập tức kiểm soát và ngăn chặn tàu thuyền liên quan hoạt động thương mại với Iran, cảnh báo tàu vi phạm không được bảo đảm an toàn và quân đội duy trì trạng thái sẵn sàng cao.

Ngày 13/4, Iran tuyên bố tiếp tục kiểm soát và bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz, không cho tàu liên quan các bên đối địch đi qua, trong khi tàu của các nước khác vẫn có thể lưu thông nếu tuân thủ quy định của Tehran. Iran khẳng định quyền chủ quyền trên lãnh hải, dự tính cơ chế kiểm soát thường trực và gọi kế hoạch phong tỏa của Mỹ là bất hợp pháp, đồng thời cảnh báo nếu cảng Iran bị đe dọa thì các cảng ở Vịnh Ba Tư và Biển Oman cũng không an toàn.

Các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran tại Islamabad kết thúc ngày 12/4 không đạt kết quả do bất đồng về chương trình hạt nhân của Iran. Theo các nguồn tin, Pakistan đề xuất cơ chế điều tiết vận tải và tuần tra chung có cả Mỹ và Iran để bảo đảm an toàn hàng hải, nhưng chưa được đồng thuận. Ông Hakan Fidan nêu khả năng cân nhắc gia hạn ngừng bắn thêm 45–60 ngày để tạo dư địa cho đối thoại.

Tình hình lưu thông qua eo biển vẫn trì trệ sau khi Iran đóng cửa tuyến này nhiều tuần vì các cuộc không kích do Mỹ và Israel tiến hành. Sau thỏa thuận ngừng bắn hai tuần đạt được ngày 8/4, một số ít tàu thuyền di chuyển trở lại; Mỹ thông báo hai tàu chiến đã qua eo biển ngày 11/4 để rà phá thủy lôi, song Iran bác bỏ thông tin này.

Eo biển Hormuz là nút thắt chiến lược, nơi hẹp nhất chỉ khoảng 33 km, với hai tuyến hàng hải mỗi tuyến rộng khoảng 3,2 km. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), bình thường khoảng 20 triệu thùng dầu/ngày đi qua đây, tương đương gần một phần tư thương mại dầu mỏ đường biển toàn cầu, chủ yếu phục vụ châu Á và một phần LNG của châu Âu từ Qatar. Do phương án thay thế hạn chế—chỉ Saudi Arabia và UAE có đường ống với công suất thấp hơn nhiều—gián đoạn hiện nay được đánh giá là cú sốc lớn nhất với nguồn cung năng lượng kể từ thập niên 1970.