Tại cuộc họp bộ trưởng quốc phòng của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), Phó lãnh đạo Bộ Quốc phòng Mỹ (Pentagon) Elbridge Colby kêu gọi xây dựng “NATO 3.0”. Ông nêu rõ châu Âu cần đảm nhiệm phần lớn lực lượng phục vụ răn đe và nếu cần, đánh bại xâm lược quy ước trên lục địa, còn Mỹ sẽ giảm hỗ trợ nhưng duy trì ô răn đe hạt nhân.

Khái niệm “NATO 3.0” dựa trên bối cảnh chiến lược mới, khi Mỹ tập trung nhiều hơn vào bán cầu của mình và trọng tâm cạnh tranh địa chính trị chuyển sang Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Mô hình này gợi lại cấu trúc thời Chiến tranh Lạnh, kết hợp răn đe quy ước với thương lượng ngoại giao; Colby cho rằng chính quyền Donald Trump đã nỗ lực vừa củng cố NATO vừa tìm cách đàm phán chấm dứt chiến tranh ở Ukraine.

Theo Colby, dưới thời Tổng thống Donald Trump, Washington đang điều chỉnh ưu tiên để bảo vệ lợi ích cốt lõi, coi Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương là khu vực trung tâm có hệ quả lớn cho an ninh, kinh tế và công nghệ Mỹ. Vì vậy, châu Âu phải tự xây dựng sức mạnh răn đe và khả năng đánh bại tấn công quy ước tại châu Âu.

Đối với châu Âu, yêu cầu đặt ra là chuyển từ “mức chi và ý định” sang “kết quả và năng lực”, biến ngân sách thành vũ khí, lực lượng sẵn sàng, hậu cần bền bỉ và cơ cấu chỉ huy tích hợp. Colby khẳng định Mỹ không rời bỏ NATO: Washington sẽ duy trì răn đe hạt nhân mở rộng và cung cấp năng lực quy ước ở mức hạn chế, có trọng điểm, đồng thời minh bạch về lộ trình, quy mô thay đổi và các thỏa hiệp cần thiết.

Mỹ sẽ tiếp tục huấn luyện, diễn tập và lập kế hoạch chung với đồng minh; Colby nói “chúng tôi ở Bộ Chiến tranh (Departament Wojny)” sẽ chuẩn bị lực lượng để thực thi vai trò theo Điều 5, còn châu Âu dẫn dắt phòng thủ quy ước. Phó thủ tướng Władysław Kosiniak-Kamysz cho biết ông còn trấn an rằng các đồng minh “không bao giờ đơn độc”, và bầu không khí cuộc họp khác hẳn so với năm trước khi Washington thúc ép châu Âu tăng chi tiêu quốc phòng nhanh chóng.

Theo Politico, Mỹ thông báo với các nước châu Âu rằng việc cắt giảm hiện diện quân sự tại châu Âu, nếu có, trước mắt sẽ chỉ ở mức hạn chế. Nguồn tin từ chính phủ bảy nước châu Âu cho biết các cuộc trao đổi đầu năm nay đều nhấn mạnh mọi động thái rút quân sẽ có phạm vi giới hạn.