Sau khi đàm phán Mỹ–Iran cuối tuần đổ vỡ, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo biện pháp đáp trả liên quan eo biển Hormuz, tuyến hàng hải then chốt của Vịnh Ba Tư. Hải quân Mỹ bắt đầu chiến dịch vào thứ Hai 13/4/2026, khoảng 16:00 giờ Ba Lan, nhằm phản ứng với leo thang căng thẳng quanh lối thủy đạo này.

Ban đầu Trump viết trên mạng xã hội rằng Mỹ sẽ chặn mọi tàu ra vào eo biển. Tối cùng ngày, Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (U.S. Central Command, CENTCOM) làm rõ phạm vi: hạn chế chỉ áp dụng với tàu sử dụng các cảng của Iran. Tàu đến các cảng của đồng minh Mỹ ở vùng Vịnh vẫn tiếp tục hành trình.

Krzysztof Karwowski từ Trường Kinh tế Quốc gia (Szkoła Główna Handlowa, SGH) nhận định Trung Quốc có đủ thời gian và nguồn lực để vượt qua biến động năng lượng trong những tháng đầu. Ông nhấn mạnh Bắc Kinh sở hữu dự trữ dầu khí lớn, đang đa dạng hóa nguồn cung và có thể chịu đựng gián đoạn ngắn hạn.

Theo chuyên gia Szkoła Główna Handlowa, khủng hoảng không chỉ là kinh tế mà còn mang tính chính trị. Trung Quốc có thể tận dụng hình ảnh, mô tả Mỹ như bên gây hấn và tự định vị là tác nhân ổn định. Sự khan hiếm năng lượng có thể đánh vào các đối thủ kinh tế của họ tại Đông Á như Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan, làm tăng chi phí vận hành và qua đó củng cố vị thế của Trung Quốc.

Trump xác nhận chiến dịch đã khởi động và nói sẽ có các nước khác tham gia, dù Mỹ “không cần” hỗ trợ; danh sách dự kiến công bố vào thứ Ba. Ông cho biết có 34 tàu đã đi qua Hormuz hôm Chủ nhật, mức cao nhất kể từ khi Iran đóng eo biển, cho thấy tuyến vẫn hoạt động dù rủi ro tăng.

Iran chỉ trích gay gắt, gọi biện pháp của Mỹ là “hành vi cướp biển” và tuyên bố sẽ có đối sách. Dù giọng điệu hai bên cứng rắn, dữ liệu lưu thông cho thấy dòng chảy chưa bị ngừng hẳn, đặc biệt với tàu hướng đến các cảng của những nước hợp tác với Mỹ.