Péter Magyar tuyên bố tách khỏi đường lối của Viktor Orbán, đặt ưu tiên chống tham nhũng và đưa Hungary xích lại gần Liên minh châu Âu để kỳ vọng giải ngân 19 tỷ EUR đang bị đóng băng. Dù vậy, ông không định từ bỏ dầu thô của Nga, coi nguồn cung này là thiết yếu trước mắt.

Sau 16 năm cầm quyền, Viktor Orbán rời chức, để lại một xã hội đã biến đổi theo hướng bảo thủ–dân tộc chủ nghĩa. Về lao động, ông kéo dài biên độ làm thêm, cho phép nâng trần lên 400 giờ/năm từ 2018. Trước tăng trưởng ì ạch từ 2023 và dư chấn đại dịch, chiến tranh ở Ukraine, ông hỗ trợ người hưu trí, can thiệp giá xăng và hứa tăng 40% lương tối thiểu trong chiến dịch bầu cử ngày 12/4.

Di sản bị một phần xã hội gọi là “Orbanistan” gắn với chủ nghĩa thân hữu và tham nhũng, với nhiều dự án dính bê bối. Lőrinc Mészáros trở thành tỷ phú 4,5 tỷ EUR, gần một phần ba tài sản đến từ hợp đồng công. Magyar muốn cắt đứt hệ thống này, dù từng là người trong cuộc.

Từng là cán bộ của đảng Fidesz (Fidesz), Magyar tập hợp được một phần đối lập và cử tri thất vọng với Orbán. Đảng Tisza (Tisza) của ông giành 138/199 ghế với 53,56% phiếu, cho thấy sự thay đổi cán cân quyền lực, được tiếp sức bởi các cuộc mít-tinh sôi động như ở Debrecen trước ngày bầu cử.

Theo Assen Slim của Viện Ngôn ngữ và Văn minh phương Đông (Inalco), trả lời kênh BFM Business (BFM Business), trục chính chương trình của Magyar là “bình thường hóa” quan hệ với các đối tác châu Âu để mở khóa 19 tỷ EUR. Ông nhấn mạnh chống tham nhũng và đề xuất áp thuế tài sản 1% với người sở hữu từ 1 tỷ forint (2,6 triệu EUR) và giảm thuế thu nhập cho người kiếm dưới mức lương trung vị.

Tác động vượt ra ngoài biên giới Hungary khi Budapest từng là lực cản lớn của các dự án chung, như phủ quyết khoản vay 90 tỷ EUR cho Ukraine hồi tháng 3. Chiến thắng của Magyar có thể tháo nút thắt, dù lập trường với Ukraine thận trọng: không gửi vũ khí cho Kiev và muốn khôi phục dòng dầu Nga qua đường ống Droujba, có nguy cơ gây căng thẳng với Kyiv.

Dẫu còn bất đồng, nhiều bên ở châu Âu kỳ vọng Hungary dưới thời Magyar sẽ giảm phụ thuộc vào ảnh hưởng Nga và Trung Quốc, nơi Budapest từng là “cửa ngõ”. Sự chuyển hướng sẽ không tức thì, nhưng các cuộc tụ tập ở Budapest cho thấy tín hiệu mở màn cho hồi kết kỷ nguyên Orbán.