Ba tàu chở dầu — Rich Starry của Trung Quốc cùng hai tàu treo cờ Panama và Madagascar — vượt eo biển Hormuz ngày 14/4, bất chấp lệnh phong tỏa do Donald Trump ban bố. Trước đó ông cảnh báo sẽ “loại bỏ ngay” tàu liên quan Iran khi áp sát hai khu trục hạm Mỹ chốt giữ cửa eo. Dữ liệu MarineTraffic ghi nhận hành trình an toàn của các tàu.

Donald Trump công bố phong tỏa sau khi đối thoại hòa bình cuối tuần tại Islamabad giữa Hoa Kỳ và Iran đổ vỡ. Washington triển khai hai khu trục hạm để tạo “luồng an toàn” và tuyên bố muốn ngăn tàu vào/ra các cảng và dải bờ biển Iran, dù eo biển này là huyết mạch nơi khoảng 20% dầu xuất khẩu toàn cầu đi qua. Hải quân Hoa Kỳ (U.S. Navy) khẳng định mục tiêu là bảo đảm lưu thông hàng hóa.

Bắc Kinh phản đối mạnh, cho rằng các hoạt động quân sự tăng cường và phong tỏa có mục tiêu của Hoa Kỳ chỉ làm trầm trọng căng thẳng và đe dọa an ninh hàng hải. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Guo Jiakun gọi đây là hành vi “nguy hiểm và vô trách nhiệm”.

Rich Starry đã thử vượt cửa eo đêm 13/4, quay đầu ngắn gần đảo Qeshm rồi qua được sáng hôm sau. Tàu treo cờ Malawi, thuộc Công ty Shanghai Xuanrun Shipping Co Ltd (Shanghai Xuanrun Shipping Co Ltd), bị Hoa Kỳ trừng phạt từ 2023 do liên hệ với Iran. Theo Hãng tin Reuters (Reuters), hàng được xếp tại Hamriyah (Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất) và tàu đang hướng tới Trung Quốc với thủy thủ đoàn Trung Quốc.

Hai tàu còn lại đều có liên đới đến Iran. Golfe de la Paix, treo cờ Panama, thường chở naphta Iran tới các cảng Trung Đông không thuộc Iran để trung chuyển sang châu Á, theo Công ty Kpler (Kpler). Murlikishan, treo cờ Madagascar, đang hướng tới Iraq để nhận dầu mazut ngày 16/4; con tàu trước đây mang tên MKA và từng chở dầu Nga lẫn Iran.

Giới chủ tàu cảnh báo đi qua Hormuz vẫn quá rủi ro. Chủ tịch Công ty Mandarin Shipping (Mandarin Shipping) tại Hồng Kông, Tim Huxley, nói với Kênh CNN (CNN) rằng dù Hoa Kỳ cam kết cho tàu đi các cảng không thuộc Iran được tự do qua lại, tình hình vẫn thiếu rõ ràng và không ai muốn đánh đổi con tàu, hàng hóa và sinh mạng 30 thủy thủ khi có thể bị cả phía Iran lẫn Hoa Kỳ tiếp cận.

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (Gardiens de la révolution islamique) vẫn kiểm soát thực địa eo biển và đe dọa tàu nước ngoài từ ngày 28/2, sau khi Hoa Kỳ và Israel nổ ra giao tranh. Iran cho phép một số tàu đi qua nếu nộp “phí Tehran” lên tới 2 triệu USD mỗi tàu, trong khi Donald Trump cảnh báo tàu nào nộp phí có thể chịu hệ quả. Nhiều doanh nghiệp vận tải coi đây là thế tiến thoái lưỡng nan.