Tại Évian-les-Bains, Trump sau khủng hoảng Iran tuyên bố dồn sức chấm dứt chiến tranh Nga-Ukraine, nhắc lại cam kết sớm đạt thỏa thuận. Ông gặp Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và nói thương vong hàng tháng quá lớn. Các đồng minh châu Âu lo ngại Hoa Kỳ sẽ giành lại quyền chủ trì đàm phán và làm chệch hướng chiến lược gây sức ép tối đa lên Nga để hỗ trợ toàn diện cho Ukraine.

Lãnh đạo Nhóm Bảy (G7) chuẩn bị họp làm việc với Volodymyr Zelenskyy. Zelenskyy nói cuộc trao đổi với Trump đưa ra “ý tưởng tốt” để tiến gần hòa bình; phía Trump khẳng định mục tiêu nhân đạo và lạc quan về khả năng đạt thỏa thuận. Tuy vậy, việc Trump điện đàm riêng rẽ với Vladimir Putin và Zelenskyy làm dấy lên lo ngại châu Âu sẽ bị đứng ngoài lề tiến trình.

Macron nhấn mạnh mô hình đàm phán đúng là Ukraine và Nga ngồi bàn, châu Âu và Hoa Kỳ kề bên. Chủ tịch Ủy ban châu Âu (European Commission) Ursula von der Leyen kêu gọi tăng hỗ trợ tài chính cho Ukraine, nêu Liên minh châu Âu đang chi 90 tỷ EUR, bao phủ hai phần ba nhu cầu tài chính của Kyiv năm nay và năm sau. Bà công bố thêm 75 triệu EUR viện trợ không hoàn lại cho Ukraine và khoản vay 15 tỷ EUR cho Pháp để tăng cường công nghiệp quốc phòng theo chương trình SAFE; đồng thời khẳng định khởi động đàm phán gia nhập EU với Ukraine và Moldova.

Đứng cạnh bà, Chủ tịch Hội đồng châu Âu (European Council) António Costa nói sự thống nhất và quyết tâm của G7 là cốt yếu khi cuộc chiến đã kéo dài. Quan chức châu Âu muốn lôi kéo Hoa Kỳ ủng hộ một lập trường đàm phán chung, tránh mọi tín hiệu hạ thấp ủng hộ Kyiv.

Trước thềm thảo luận, Trump khiến châu Âu thêm lo với cuộc gọi dài với Putin đúng sinh nhật mình và nói cả hai bên “rất cởi mở”. Phụ tá Điện Kremlin Yury Ushakov cho biết các đại diện do Trump chỉ định về hồ sơ Ukraine, Steve Witkoff và Jared Kushner, sẽ sớm tới Moskva.

Hai câu hỏi trọng tâm là làm sao buộc Putin đàm phán nghiêm túc và ai đại diện cho các đồng minh của Ukraine. EU dự tính hoàn tất gói trừng phạt thứ 21, siết “đội tàu chở dầu bóng tối” của Nga và duy trì trần giá dầu, trong khi Hoa Kỳ đã nới lỏng một số trừng phạt năng lượng vì giá toàn cầu tăng và chưa có dấu hiệu sẽ bơm thêm tiền cho Kyiv.

Về kênh và cách tiếp cận đàm phán, Zelenskyy muốn châu Âu có mặt như một đồng minh cùng lợi ích, không phải trung gian. EU và Ukraine tìm sự ủng hộ của Hoa Kỳ cho lập trường mạnh, bác bỏ mọi gợi ý nhượng lãnh thổ. Bộ ba “E3” gồm Đức, Pháp và Vương quốc Anh đã cử đặc phái viên tới Moskva gặp Thứ trưởng Ngoại giao Mikhail Galuzin, nhắc lại yêu cầu ngừng bắn hoàn toàn và ngay lập tức, bảo đảm an ninh vững chắc cho Ukraine, lấy đường liên lạc hiện tại làm điểm khởi đầu. Phía Trump cho rằng chỉ có ông mới có thể kéo hai bên lại gần nhau để thử kết thúc chiến tranh.